Dịch ngôn ngữ (Translate)

Dịch văn bản trong Excel sang ngôn ngữ khác — hỗ trợ Google Translate miễn phí và 4 dịch vụ AI premium (Gemini, ChatGPT, Groq, Cerebras).

Mở dialog

DVD Addin → nhóm Văn bản và Số → click nút Dịch ngôn ngữ (icon dịch).

Dialog mở ở chế độ modeless — bạn có thể chọn vùng dữ liệu trong Excel TRONG KHI dialog đang mở.

Cách dùng

Bước 1 — Chọn vùng dữ liệu trong Excel

Click vào ô đơn HOẶC chọn dải nhiều ô / nhiều vùng rời rạc (Ctrl+click).

Bước 2 — Cấu hình ngôn ngữ

Từ ngôn ngữ:

• Detect language (mặc định) — tự nhận diện.
• Hoặc gõ ký tự để filter (vd: gõ lish → tìm thấy English).
• Có ~150 ngôn ngữ bao gồm tiếng VN, Anh, Trung (giản thể/phồn thể), Nhật, Hàn, Đức, Pháp, Tây Ban Nha...

Sang:

• Mặc định Vietnamese.
• Tương tự, gõ substring để filter.

Bước 3 — Định dạng kết quả

Tùy chọn	Hành vi
Chỉ ngôn ngữ đích	Thay nội dung gốc bằng bản dịch.
Gốc / Đích — cùng dòng (//)	Hello / Xin chào
Gốc / Đích — xuống dòng	Hello<LF>Xin chào (in italic dòng dịch)

Bước 4 — Chọn dịch vụ

Dịch vụ	Phí	Khi nào dùng
Google Translate (miễn phí)	$0	Văn bản thường, ngắn. Không cần API key.
Gemini (cần API key)	Free tier rộng	Văn bản chuyên ngành xây dựng — đã optimize prompt.
ChatGPT / Groq / Cerebras	Theo plan API	OpenAI-compatible. Groq nhanh nhất.

Khuyến nghị

Cho văn bản xây dựng (cốt thép, bê tông, móng cọc, kết cấu) → dùng Gemini vì prompt đã được tune cho terms như "starter bar", "lean concrete", "construction joint", "bored pile", v.v.

Cho văn bản thường → Google Translate miễn phí là đủ.

Bước 5 — Apply hoặc Go

• Dịch (Apply) — dịch, KHÔNG đóng dialog → bạn có thể chọn vùng khác và click Apply tiếp.
• Dịch & Đóng (Go) — dịch + đóng dialog.
• Hủy — đóng dialog không làm gì.
• Lưu thiết lập — lưu cấu hình hiện tại (target language, format, service) vào Preferences.

Cấu hình API key cho dịch vụ AI

Lần đầu chọn Gemini/ChatGPT/Groq/Cerebras + click Go, addin sẽ hỏi API key:

• Gemini: lấy từ https://aistudio.google.com/apikey.
• ChatGPT: lấy từ https://platform.openai.com/api-keys.
• Groq: lấy từ https://console.groq.com/keys.
• Cerebras: lấy từ https://cloud.cerebras.ai.

API key lưu trong registry HKCU\Software\DVD\DVDAddin\API Keys. Quản lý tất cả key qua Preferences.

Cơ chế dedupe thông minh

Nếu vùng dịch có các ô trùng nội dung (vd: 144 ô đều là "Hello"), addin tự dedupe trước khi gửi lên API:

• Gửi 1 lần "Hello" thay vì 144 lần → tiết kiệm token.
• Broadcast kết quả ra tất cả ô gốc.

Cải tiến này quan trọng cho:

• Cột trống/lặp dữ liệu sample.
• Bảng có nhiều giá trị lặp (mã code, status, đơn vị tính).

Xử lý lỗi

"Gemini chặn output (SAFETY filter)"

Nội dung gốc bị bộ lọc an toàn của Gemini chặn (rất hiếm với văn bản kỹ thuật). Đổi sang ChatGPT hoặc Google.

"Gemini chặn output (RECITATION)"

Gemini phát hiện nội dung trùng quá nhiều với data train (vd: dịch đoạn copyright text). Đổi dịch vụ.

"Gemini bị cắt do MAX_TOKENS"

Output quá dài. Chia vùng dịch thành các phần nhỏ hơn rồi dịch từng phần.

"ChatGPT/Groq API error: 401"

API key sai hoặc hết hạn. Cập nhật trong Preferences.

"Translator trả về nội dung gốc cho cả N vùng"

• API key đúng nhưng model không hỗ trợ JSON output → đổi model qua Preferences.
• Network bị chặn → check firewall/proxy.

License gating

Dịch vụ	Free (Expired)	Activated/Trial
Google Translate	✓	✓
Gemini	✗	✓
ChatGPT/Groq/Cerebras	✗	✓

Khi license hết hạn, dialog Translate vẫn mở được và bạn vẫn dịch Google miễn phí. Chỉ khi click Apply/Go với Gemini/ChatGPT/Groq/Cerebras → hiện cảnh báo yêu cầu kích hoạt license.

Phím tắt

Trong dialog đang mở, có thể dùng:

• Enter trong ô input — không trigger Apply/Go (phải click button).
• Esc — đóng dialog.
• Tab — chuyển focus giữa các trường.
• Type ahead trong ComboBox ngôn ngữ — gõ lish → English.

Liên quan

• Preferences → AI Models — đổi model Gemini/ChatGPT.
• Trợ lý AI — chat AI để analyze table (khác với Translate).
• Bản quyền — kích hoạt để dùng AI services.