Tối ưu cắt vật liệu

Nhóm Cắt thép trên tab DVD Cons giải bài toán quen thuộc của mọi công trường: từ bảng thống kê các đoạn cần cắt, xếp sao cho tốn ít cây / ít tấm nhất và ít phế liệu nhất, rồi in phiếu cắt phát xuống xưởng gia công.

Có ba lệnh cho ba bài toán khác nhau — chọn đúng lệnh là xong một nửa công việc:

• Cắt tối ưu — thép thanh có nối chồng (lap splice), theo cây thương phẩm 11,7 m.
• Cắt thanh 1D — phôi dài nói chung: ống, hộp, thép hình, xà gồ, gỗ thanh, profile nhôm.
• Cắt tấm 2D — phôi chữ nhật trên tấm gốc: ván phủ phim, MDF, kính, tôn, thạch cao.

Các lệnh trong nhóm

Lệnh	Chức năng
Cắt tối ưu	Tối ưu cắt thép thanh có nối chồng, gộp các cây cùng mẫu cắt thành nhóm ×N
Cắt thanh 1D	Xếp phôi dài lên cây gốc bằng thuật toán Best-Fit, có kerf và xén đầu cây
Cắt tấm 2D	Xếp phôi chữ nhật lên tấm gốc theo mô hình guillotine (cắt suốt cạnh)
Mẫu Cắt thép	Mở file mẫu RebarCutOptimizer.xlsx cho lệnh Cắt tối ưu
Mẫu Cắt thanh	Tạo hai sheet CatThanh_Phoi + CatThanh_Thanh kèm dữ liệu ví dụ
Mẫu Cắt tấm	Tạo hai sheet CatTam_Phoi + CatTam_Tam kèm dữ liệu ví dụ

Ba lệnh tính toán cần tài khoản DVDAddin còn hạn (Standard hoặc PRO; Trial dùng đủ). Ba lệnh mẫu dùng tự do.

Quy trình cắt thanh 1D

1. Tạo sheet nhập liệu. Bấm Cắt thép → Mẫu → Mẫu Cắt thanh. Add-in tạo ngay trong workbook hai sheet kèm dữ liệu ví dụ; xoá dữ liệu ví dụ trước khi nhập số thật.
2. Điền phôi cần cắt vào sheet CatThanh_Phoi theo đúng thứ tự cột Dài | SL | Vật liệu | Nhãn. Cột Nhãn là tên cấu kiện, sẽ hiện lên sơ đồ cắt để thợ biết đoạn nào lắp ở đâu.
3. Điền cây gốc vào sheet CatThanh_Thanh theo cột Dài | SL (0=∞) | Vật liệu | Kerf | Xén mép | Giá. Để SL = 0 nghĩa là loại cây đó mua bao nhiêu cũng được.
4. Bấm Cắt thanh 1D. Cửa sổ Xem trước cắt — 1D mở ra và chạy tối ưu ngay: mỗi cây gốc vẽ nằm ngang, từng đoạn một màu kèm chiều dài, phần đuôi còn lại ghi nhãn "tồn".
5. Đọc dòng thống kê phía trên: số cây, % tận dụng, số tồn-dư, % phế thực và số phôi chưa xếp được. Còn phôi chưa xếp thường là do sai chính tả tên vật liệu.
6. Chốt phương án. Tick Lưu tồn-dư vào kho nếu muốn các đoạn thừa được thêm vào sheet cây gốc để lần chạy sau ưu tiên tái sử dụng, rồi bấm ✓ Áp dụng vào sheet để ghi sơ đồ và bảng cắt. Cần file cho máy cắt thì bấm ⬇ DXF. Bấm Đóng là huỷ, không sheet nào bị ghi.
7. In bảng cắt giao tổ gia công.

Với Cắt tấm 2D, quy trình y hệt nhưng dùng Mẫu Cắt tấm (CatTam_Phoi: Dài | Rộng | SL | Vật liệu | Xoay | Nhãn; CatTam_Tam: Dài | Rộng | SL (0=∞) | Vật liệu | Kerf | Xén mép | Giá) và có thêm lựa chọn Tầng cắt: Cắt tự do hoặc 2 tầng.

Với Cắt tối ưu (thép thanh nối chồng), bạn nhập số liệu vào file Mẫu Cắt thép rồi bấm lệnh; cửa sổ Xem trước cắt thép hiện số mẫu cắt, tổng số cây và tỷ lệ phế, và bạn bấm ✓ Áp dụng (ghi vào sheet) khi đã duyệt.

Ví dụ

Gia công khung bao và giằng thép hộp 50×50 cho một sàn thao tác:

CatThanh_Phoi

Dài	SL	Vật liệu	Nhãn
2350	40	HOP50	Giằng ngang
1800	24	HOP50	Đứng
950	30	HOP50	Chống chéo

CatThanh_Thanh

Dài	SL (0=∞)	Vật liệu	Kerf	Xén mép	Giá
6000	0	HOP50	3	10	148000

Bấm Cắt thanh 1D — cửa sổ xem trước vẽ từng cây 6 m với phương án cắt (ví dụ 2350 + 2350 + 950 trên một cây), báo % tận dụng và số cây phải mua. Bấm ✓ Áp dụng vào sheet để in bảng cắt giao xưởng, và số cây trong bảng chính là số lượng đặt hàng cho tổ vật tư.

Mẹo và lưu ý

• Tên vật liệu phải khớp chính xác giữa hai sheet. Phôi chỉ được xếp lên cây / tấm có cùng giá trị cột Vật liệu; sai một ký tự là phôi rơi vào nhóm "chưa xếp".
• Giữ nguyên tên sheet và thứ tự cột do lệnh mẫu tạo ra — thuật toán đọc dữ liệu theo đúng vị trí này. Nếu hai sheet đã tồn tại, lệnh mẫu sẽ khôi phục cấu trúc, nhớ sao lưu dữ liệu cũ.
• Bấm Đóng ở cửa sổ xem trước là huỷ hoàn toàn — không có gì được ghi. Ngược lại, ✓ Áp dụng vào sheet ghi đè sheet kết quả và Ctrl+Z không khôi phục được.
• Cột Xoay của bài toán 2D quyết định phôi có được quay 90° hay không: ván có vân, tôn có sóng, kính đã định hướng thì phải để không cho xoay.
• Thuật toán 2D theo mô hình guillotine (mọi nhát cắt chạy suốt cạnh) nên phương án luôn cắt được trên máy cưa panel thật — không phải nesting tự do.
• Với Cắt tối ưu, mạch cắt (kerf) lấy theo cấu hình từng đường kính và mác thép, mặc định 4 mm; khai sai kerf sẽ khiến đoạn cuối trên cây bị thiếu chiều dài ngoài thực tế.
• Chọn đúng lệnh: thép thanh có nối chồng phải dùng Cắt tối ưu, không dùng Cắt thanh 1D.

Xem thêm

• Cắt tối ưu — chi tiết cửa sổ xem trước và cách đọc sơ đồ từng cây thép.
• Cắt tấm 2D — tuỳ chọn Tầng cắt, xuất DXF và cách xử lý vật liệu có vân.
• Công cụ QS — dùng khối lượng đã bóc để lập bảng thanh toán và sổ phát sinh.
• Vẽ tiến độ (Gantt) — gắn các đợt gia công cắt vào tiến độ thi công.