Quy trình: Lập dự toán xây dựng
Workflow chuẩn cho QS / dự toán viên — đo bóc khối lượng, tra cứu đơn giá, tổng hợp dự toán, kiểm tra và in báo cáo cho thầu chính / CĐT, rồi nối tiếp sang hồ sơ thanh toán và phát sinh.
Mục tiêu
- Input: bản vẽ thi công (PDF / ảnh scan / file Excel khối lượng).
- Output: bảng dự toán chi tiết + bảng tổng hợp + hồ sơ PDF in ra.
Workflow
Bước 1 — Tổng hợp khối lượng từ nhiều nguồn
Nguồn A — File Excel khối lượng đã có
Mở file → kiểm tra cấu trúc bảng (Số TT, Mã hiệu, Tên công tác, Đơn vị, Khối lượng).
Nếu bảng nhiều cấp (1, 1.1, 1.1.1…), dựng cấp bằng nút Increase Indent của Excel rồi chạy DVD Addin → nhóm Văn bản và Số → Đa cấp → Đa cấp 1.1.1. Cấp lấy theo mức thụt đầu dòng của ô, không phải theo dấu chấm gõ tay; tối đa 10 cấp. Bảng đã có số cũ thì chạy (Xoá) trong cùng menu trước, nếu không số mới sẽ chồng lên số cũ.
Nguồn B — Bóc từ bản vẽ / hồ sơ PDF
| Lệnh | Dùng khi |
|---|---|
| Đọc PDF | Mở bản vẽ trong cửa sổ xem PDF riêng, đặt cạnh Excel để vừa dò vừa nhập số |
| Trích bảng | Trong PDF/ảnh có sẵn bảng khối lượng — AI dựng lại đúng hàng/cột, kể cả ô gộp |
| OCR file | Bản vẽ scan không có text layer |
Với Trích bảng: chọn trước ô đích (là góc trên-trái vùng dán), chọn file, chỉ chọn đúng trang chứa bảng, sửa các ô đọc sai trong cửa sổ xem trước rồi bấm OK. Số sạch được chuyển thành số thật để Excel cộng được ngay.
Nguồn C — Export từ Revit / BIM
Export Schedule view của Revit ra Excel, rồi làm sạch:
- DVD Addin → nhóm Văn bản và Số → Xử lý văn bản → Smart Data Cleaning… — sáu nhóm thao tác trong một lần chạy: cắt khoảng trắng dư, chuẩn hóa hoa/thường, sửa lỗi font tiếng Việt (mojibake), chuẩn hóa định dạng ngày, chuẩn hóa số điện thoại và xóa dòng trùng. Ô công thức và ô trống được bỏ qua.
- Hoa theo ngữ cảnh (AI) (Ctrl+Shift+S) — chuẩn hóa chữ hoa/thường của tên công tác mà vẫn giữ nguyên TCVN, BTCT, tên riêng.
- Bỏ dấu Folder nếu tên thư mục xuất ra có dấu gây lỗi đường dẫn.
"Xóa dòng trùng lặp" xóa nguyên dòng
Tùy chọn này xóa cả dòng chứa ô trùng, kể cả các cột nằm ngoài vùng bạn đang nhìn, và không hoàn tác được bằng Ctrl+Z. Chế độ Khớp tương đối nên để ngưỡng 90–95%; hạ thấp hơn dễ xóa nhầm hai công tác thực chất khác nhau.
Bước 2 — Tra đơn giá vào bảng khối lượng
Cách 1 — Công thức tra cứu
Bảng giá nằm trên một sheet trong cùng workbook:
=dvdXlookup(MaHieu; BangGia!$A$2:$A$5000; BangGia!$H$2:$H$5000; "Chưa có đơn giá"; "Lỗi tra cứu"; 0)dvdXlookup có sẵn hai nhánh xử lý IfNotFound và IfError nên bảng không đầy #N/A khi trình CĐT.
Bảng giá rải trên nhiều sheet (mỗi chương một sheet)? Dùng dvdLookupAllSheets — quét toàn bộ sheet của workbook theo số thứ tự cột:
=dvdLookupAllSheets(MaHieu; 1; 8)Bảng giá dạng ma trận (hàng = mã hiệu, cột = khu vực / thời điểm)? Dùng dvdTableLookup:
=dvdTableLookup(MaHieu; "Khu vực 2"; BangGia!$A$1:$F$500)Cách 2 — Gán tham chiếu trực tiếp
DVD Addin → Menu Tính toán → Tham chiếu đối chiếu key giữa hai bảng rồi ghi công thức trỏ thẳng tới đúng một ô bên bảng đơn giá. Nhẹ hơn VLOOKUP dò cả bảng, và nhìn công thức là biết con số lấy từ ô nào.
Cách 3 — Ước giá sơ bộ bằng AI PRO
Chưa kịp tra định mức, hoặc cần một mức tham chiếu nhanh để soát chào giá thầu phụ:
Bôi đen vùng có cột Tên hạng mục + Đơn vị → DVD Cons → QS → AI Báo giá XD → khai vị trí cột → Đọc vùng chọn → Hỏi AI báo giá.
AI (Gemini) điền đơn giá ước tính theo VNĐ/đơn vị kèm ghi chú thành phần vật liệu / nhân công / máy. Rà lại từng dòng, bỏ tick những dòng không muốn ghi, rồi khai Cột đơn giá + Cột ghi chú và bấm Áp dụng vào Excel.
Đây là giá tham chiếu
Kết quả AI chỉ phục vụ bước lập giá sơ bộ và kiểm tra chéo, không thay cho tra định mức và đơn giá địa phương được phê duyệt.
Cột thành tiền
=KhoiLuong * DonGiaBước 3 — Tổng hợp đa cấp
Dùng Tự động tổng — add-in chèn SUBTOTAL(9;…) vào cột số liệu theo mốc của một cột key:
| A (Hạng mục) | B (Chi tiết) | C (Khối lượng) | D (Thành tiền) | |
|---|---|---|---|---|
| 5 | PHẦN MÓNG | (SUBTOTAL C6:C8) | (SUBTOTAL D6:D8) | |
| 6 | Đào đất móng | 250 | 12.500.000 | |
| 7 | Bê tông lót | 30 | 36.000.000 | |
| 8 | Cốt thép móng | 1,2 | 30.000.000 | |
| 9 | PHẦN THÂN | (SUBTOTAL C10:C12) | (SUBTOTAL D10:D12) | |
| 10 | Cột tầng 1 | … | … |
Trong cửa sổ, chọn Vùng cột key = A5:A12, Vùng số liệu = D5:D12, bấm Tạo SUBTOTAL. Hai vùng phải cùng số dòng và thẳng hàng nhau.
SUBTOTAL(9;…) bỏ qua dòng bị lọc ẩn và không cộng chồng các SUBTOTAL khác — đúng nghĩa dòng tổng hạng mục.
Muốn bảng thu gọn được theo cấp: DVD Addin → Gộp ô → Auto group đọc cột số mục lục (1, 1.1, 1.1.1) hoặc số cấp nguyên và tạo Outline của Excel đúng theo cấp đó.
Bước 4 — Format hồ sơ
Đánh số cột STT: Đánh số — bỏ qua dòng ẩn, ô gộp chỉ nhận một số.
Diễn giải kèm kết quả: Điền kết quả ghép thành dạng quen thuộc
2 x 4,5 x 0,8 = 7,2ngay trong ô diễn giải. Hoặc dùng hàmdvdExplain(dạng3=1+2) /dvdExplainE(dạng1+2=3, giống ví dụ trên) để sinh chuỗi giải thích cho cả vùng.Làm tròn dứt điểm: Hàm làm tròn bọc
ROUND/ROUNDUP/ROUNDDOWNquanh công thức — sửa giá trị thật, không phải đổi định dạng hiển thị, nên phép cộng phía sau không lệch số lẻ.Đọc số tiền bằng chữ cho dòng tổng cuối:
=dvdVnd(D20; 1)dvdVndvới tham số thứ hai bằng1sẽ thêm sẵn tiền tố "Bằng chữ: ". Hồ sơ ngoại tệ dùngdvdUsd.Định dạng số tiền: dùng Number Format của Excel (
#.##0 "đ") — giữ ô là số thật để còn cộng được.Tô màu theo cấp: Conditional Formatting sẵn có của Excel theo cột Level, hoặc Đánh Level để gán cấp trước.
AutoFit ô gộp: AutoFit gộp ô — Excel không tự canh chiều cao cho ô gộp, lệnh này làm thay.
Hàm chuyên ngành hay dùng trong dự toán
dvdSteelWeight(D; SL)— trọng lượng thép theo đường kính và số lượng thanh.dvdNoiSuy(x1; x2; y1; y2; xnew)— nội suy 1 chiều khi tra bảng định mức theo khoảng.dvdSumVisible(vùng)— cộng đúng phần đang hiển thị sau khi lọc.dvdSumIfColor(vùng; ô mẫu)— cộng theo màu nền, hợp với bảng đã đánh dấu tay.
Bước 5 — Kiểm tra trước khi nộp
| Lệnh | Việc nó làm |
|---|---|
| Xem công thức | Tách công thức ô hiện hành thành từng thành phần bấm được — bấm vào là biết nó trỏ vùng nào, giá trị bao nhiêu |
| Truy vết Lookup | Chọn một ô chứa VLOOKUP/HLOOKUP/XLOOKUP/INDEX → nhảy thẳng tới ô nguồn đã lấy giá trị về. Việc dò luôn theo khớp chính xác, nên công thức dò gần đúng có thể trỏ tới ô khác kết quả thật |
| Ô phụ thuộc | Liệt kê những ô đang tham chiếu tới ô hiện hành — biết trước sửa một hệ số thì lệch những đâu |
"Kiểm tra lỗi" không phải trình quét lỗi workbook
Kiểm tra lỗi trong Menu Tính toán bật/tắt cảnh báo lỗi công thức của Excel — các tam giác xanh ở góc ô — cho vùng đã chọn hoặc cho toàn ứng dụng. Rất nhiều cảnh báo trong hồ sơ xây dựng là báo động giả (công thức bỏ qua ô liền kề, số lưu dạng text ở cột mã hiệu), tắt đi cho bảng sạch khi in rồi bật lại khi cần soát.
Để tìm #REF! / #N/A / #DIV/0! thật, dùng Home → Find & Select → Go To Special → Formulas → Errors của Excel.
Bước 6 — Xuất hồ sơ
Option A — In từng phần theo vòng lặp
DVD Addin → In hàng loạt:
- Driver cell (số) = ô mà bảng đang lọc/tra theo (ví dụ số hiệu hạng mục cấp 1).
- Sheet-print cell = ô chứa tên các sheet cần in mỗi vòng, ngăn cách bằng
+. - Filename cell = ô có công thức đặt tên file PDF.
- Tick gộp tất cả PDF thành một file nếu muốn một quyển liền mạch.
Tên file và tùy chọn gộp chỉ có tác dụng khi bấm Export PDF; bấm In thì bị bỏ qua.
Option B — Xuất nhanh các sheet đang chọn
Chọn nhiều sheet (Khối lượng + Tổng hợp + Vật liệu…) → DVD Addin → Sheet → PDF.
Mỗi sheet một file
Lệnh này xuất mỗi sheet thành một file PDF riêng, tên <tên workbook>_<tên sheet>.pdf, lưu cạnh workbook. Muốn một quyển gộp, dùng Option A với tùy chọn gộp PDF, hoặc ghép lại bằng PDF Manager.
Option C — Sinh văn bản Word từ bảng
DVD Addin → Trộn sang Word — mỗi dòng dữ liệu sinh ra một file Word từ mẫu .docx có placeholder [TenCot]. Hợp với phiếu giá, tờ trình theo từng hạng mục; không hợp để dựng một báo cáo tổng hợp duy nhất.
Chuẩn bị dòng tiêu đề bằng Tạo tiêu đề rồi chuyển cả loạt sang PDF bằng Word → PDF.
Bước 7 — Nối tiếp sang hồ sơ thanh toán và phát sinh
Bảng dự toán đã chuẩn là đầu vào trực tiếp cho ba lệnh nhóm QS trên tab DVD Cons:
| Lệnh | Kết quả |
|---|---|
| Thanh toán GĐ | Bôi đen BoQ → khai cột Hạng mục / KL hợp đồng / Đơn giá / % hoàn thành → sinh sheet bảng giá trị khối lượng hoàn thành đề nghị thanh toán, có cột lũy kế, còn lại, dòng tổng cộng và khung kẻ sẵn |
| So sánh BoQ | Đối chiếu 2 phiên bản BoQ theo mã hiệu → sheet chênh lệch tuyệt đối, chênh lệch %, trạng thái Tăng / Giảm / Mới / Bỏ tô màu; khai thêm cột đơn giá thì có luôn chênh lệch bằng tiền |
| Sổ phát sinh | Danh sách đầu việc phát sinh → sổ có định giá, phân biệt tăng/giảm bằng màu, chốt bằng ba dòng Cộng tăng / Cộng giảm / Phát sinh thuần |
Cả ba lệnh khai báo cột bằng chữ cột (B, E, F…) và sinh ra sheet mới, giữ nguyên BoQ gốc.
Tối ưu workflow
Master template với formula đầy đủ
Tạo một file DuToan_Master.xlsx đã có sẵn:
- Sheet
KhoiLuongvới công thứcdvdXlookuptrỏ sangBangGia. - Sheet
TongHopvớiSUMIFtheo cấp. - Sheet
BangGia— bảng giá đang áp dụng. - Sheet
Settings— tham số dự án (khu vực, hệ số, thời điểm).
Dự án mới → copy template → thay data → xong.
Chốt đơn giá trước khi nộp
Khi sắp nộp dự toán cho CĐT, đóng băng bảng giá:
- Copy sheet
BangGia→ đặt tênBangGia_NgayChot. - Đổi công thức tra sang
BangGia_NgayChot. - Giá không đổi dù bảng giá gốc được cập nhật sau đó.
Trước khi đổi, chạy Ô phụ thuộc trên vài ô đơn giá để biết chính xác những công thức nào đang ăn theo.
So sánh nhiều phương án
Tạo các sheet KhoiLuong_PhuongAn1, KhoiLuong_PhuongAn2 khác nhau về hạng mục hoặc vật liệu thay thế, rồi dùng So sánh BoQ chọn Sheet A và Sheet B — nhanh và chắc hơn dựng bảng INDEX/MATCH đối chiếu thủ công.
License gating
| Lệnh | Yêu cầu |
|---|---|
| Thanh toán GĐ, So sánh BoQ, Sổ phát sinh | Cần license (Standard hoặc PRO) |
| Điền kết quả, Tham chiếu, Auto group, AutoFit gộp ô | Cần license |
| Trích bảng, OCR file, In hàng loạt, Trộn sang Word, PDF Manager | Cần license |
| AI Báo giá XD | PRO |
| Tự động tổng, Hàm làm tròn, Xem công thức, Truy vết Lookup, Ô phụ thuộc, Đọc PDF, Sheet → PDF | Miễn phí |
Toàn bộ hoạt động đầy đủ trong 30 ngày dùng thử. Sau đó cần kích hoạt license.
Liên quan
- Công thức (Formula Tools) — Tự động tổng, Điền kết quả, Tham chiếu, Hàm làm tròn, Khóa tham chiếu, và cả ba lệnh truy vết (Xem công thức, Truy vết Lookup, Ô phụ thuộc).
- QS Tools (Đo bóc và thanh toán) — Thanh toán GĐ, So sánh BoQ, Sổ phát sinh, AI Báo giá XD.
- Hàm vùng và tra cứu — dvdXlookup, dvdLookupAllSheets, dvdTableLookup, dvdSumVisible.
- Hàm ngày tháng, số và tiền — dvdVnd, dvdUsd, dvdExplain, dvdSteelWeight, dvdNoiSuy.
- Workflow: Quản lý tiến độ — nối dự toán vào Dòng tiền và EVM.